МУГЖ Б.Сарантуяа: Кафед танилцсан бүсгүйтэй нэг залуу яриа өрнүүлж байгаа юм шиг дууг дуулж болохгүй

2017-03-09 16:15:51

“ГООЛИНГОО” ДУУНЫ ТӨГСГӨЛД УРТЫН ДУУНЫ АЯ ОРУУЛЖ, ХАГАЦСАН СЭТГЭЛҮҮД НӨГӨӨ ЕРТӨНЦӨД УЧИРЧ БАЙГААГААР ДУУЛСАН

Та уртын дуучин Цоодол гуайгаар ардын дуу заалгаж, цомгоо Сингапурт бичүүлж байсан. Танд юу хэлж өгсөн бэ?

Ер нь нэг их олон юм ярьдаггүй хүн. Их өндөр настай  байсан даа. Орчин үеийн нэрд гарч байгаа хүүхэд дууг нь сонирхоход өөрт нь тааламжтай байсан байх. “Гоолингоо”, “Аргагүй амраг”-ийг одоогийн дуучдын дуулдгаас арай өөрөөр зааж өгснөөр нь би дуулсан юм. Тэр утгаараа гурав дахь үеийн залгамж халаа нь болсон. Цоодол гуайн дуулсныг диктафон дээр бичиж аваад дахин дахин сонсдог байлаа. Миний хамгийн сайн найз бол диктафон, кассет, CD. Манайхан дуу өгөхөөрөө CD дээр л гэрийн даалгавар шиг бичээд өгчихдөг. 

Гоолингоог заалгаж байхад танд Цоодол гуай ямар нэгэн түүх ярьж өгсөн үү?

Үгүй. Харин Сингапурт очоод Гоолингоог бичүүлэх гэсэн чинь ерөөсөө болдоггүй. “Зүүдээ ээ...” гээд дуулахаар нэг л тансаг, тарган цатгалан хоолойтой хүн. Зовлонтой дуу гэдгийг нь би сүүлд ойлгож байгаа юм. Өглөөнөөс эхлээд бичүүлээд, орой арав өнгөрөөд шөнийн хоёр цаг хүртэл дуулаад, “Болохгүй бол больё” гэж байсан. Гэтэл хоёр цагаас хойш хоолой суугаад, ядраад, цөхрөнгөө бараад, бараг уйлангаа алдаад, энэ дууг эртхэн хийхгүй яасан юм гэж оранжировк хийсэн залууд уурлаад, зовж стрессдээд, “Зүүдээ ээ” гэсэн чинь яг нөгөө хүсэж байсан хоолой нь гарч байгаа байхгүй юу. Гансарсан хоолой байх ёстой байсан юм билээ. Тэгээд л би ойлгосон. Энэ ийм учиртай дуу юм байна даа гэж.

Дуу бүхэнд өөрийн хувь заяа байдаг юм шиг санагддаг. Зарим хүмүүс энэ дуунд нэг их таатай ханддаггүй гэж сонссон юм байна.

Анх “Гоолингоо” дууг дуулах санааг надад дуучин Наран өгч байсан юм. Өөрөө дуулна гэчихээд жил хагас боллоо. Дуулахгүй болохоор нь би аваад дуулсан. Наран надад гомддоггүй байх гэж боддог. Ямар өмчлөгдчихсөн дуу биш. Хүмүүс энэ дууг дуулуулах дуртай. Гэхдээ би найр наадам дээр бол дуулдаггүй. Нээлтийн арга хэмжээ ч юм уу, тийм этник талаас нь энгийн арга хэмжээн дээр дуулдаг. Хагацлын дуу учраас хуриман дээр бол дуулдаггүй.

Харин “Аргагүй амраг”-ийг?

Энэ дуу зүгээр л зугаатай. Гунигтай дуу шиг биш. “Сэтгэл чинь хөрөх гээд байна уу, үгүй юу” гэсэн тийм утгатай санагддаг. Төгсгөлийг нь би доёолсон маягтай өөрчилсөн.  Гоолингоог ч бас өөрчилж төгсгөлд нь уртын дууны ая оруулж, хагацсан сэтгэлүүд нөгөө ертөнцөд учирч байгаагаар дуулсан.

Гунигтай дуу бол таны маш сайн тоглосон жүжиг гэж үнэн үү?

Үнэн. Би хэрвээ гуниглавал 24 цаг л гуниглана. Тийм зав алга. Толгойгоор дүүрэн шинэ санаа, хийх ажил байхад завтай байх нь буруу гэж боддог. 

Нэгэн зэрэг хэд хэдэн дуун дээр ажиллах тохиолдол бий юу?

Би нэг дуун дээр ажиллаж байгаа бол тэрийгээ дуусгаж байж дараагийн дууг дуулна гэдэг. Дууг бол зүгээр нэг өнгөцхөн “Кафед танилцсан бүсгүйтэй нэг залуу яриа өрнүүлж байгаа юм шиг биш, бүр гүн гүнзгий дурлаж байгаа хүн шиг” би дууг барьж авдаг. Тэгж байж тэр дуу болгон нь их гоё, өвөрмөц болдог. Егүзэр хутагт гуайн нэг дуу байдаг юм. Тэр хүний дууг дуулахад л би бүр гайхаж байсан. Намайг Анужин багшийн хичээлд суугаад 21 хоногийн мацгаа барьчихаад байхад надад тэр захиалга орж ирэхэд нь “Тэр их ариун гэгээн хүний дууг мацаг барьсан хүн л дуулах ёстой гэж дээрээс ирлээ дээ” гэж бодож хүлээж авч байсан. Тэр их учиртай юм билээ.

Дуулсан дуу болгон нь хит болдог дуучин ховор. Таны хувьд дуу бүхэн тань хүний сэтгэлд хүрч, дийлэнх нь хит болж чаддаг. Нэг дуунд ер нь ямар хугацаа зарцуулдаг вэ?

Янз янз. Заримдаа яаралтай гээд 30 минут. Содура-г бол би хоёр цагийн дотор л дуулсан. Удахгүй их гоё аавын тухай дуу дуулна. Амжвал “Морин хуур” наадамд оролцох санаатай. Урьд нь бол хүмүүсийн яаруулсан цагт  амжуулаад дуугаа бичүүлдэг байсан. Одоо бол цагаа хэлдэг болоод байна. Цаг хэлдэггүй цэрэг шиг жагсдаг нь төрийн алба болсон.  Дуунууд “Сарантуяа намайг хэзээ дуулах вэ” гээд жагсчихсан байгаа. Гэхдээ ер нь барьж аваад бүгдийг нь дуулаад цэгцэлье гэсэн бодол бий. Би ч удаан бариад байх дургүй. 30 жил дуулсных хэдэн дуунуудаа оркестровкийг нь хийлгэж ноотлууллаа. Тэгээд бас миний тухай ном гарах гэж байна. “Хөх монгол принтинг” хэвлэлийн газарт хэвлэгдэнэ.

“Хөх” гэдэг үг тантай их холбоотой юм. “Хөх тэнгэр” хамтлагт дуулдаг байсан. Содон өнгө төрхөөр эстрадын ертөнцөд гарч ирж амжилтад хүрсэн болохоор тань 1999 онд “Зууны манлай” эстрадын дуучнаар шалгаруулж байсан байх аа?

Миний тухай яг ийм утгатай “Зууны дуу хоолой” гэдэг нэртэй ном гарч байгаа. Хорин есхөн насандаа “Зууны манлай эстрадын дуучин” болно гэдэг үнэхээр гайхамшигтай байсан. 17 жил энэ нэрийг мандуулаад явж байна. Хувсгалын тохироо гэдэг шиг дуулах нөхцөл нь надад бүрдчихсэн байгаа. Дээрээс нь би одоо хүртэл, тайзан дээр гарахдаа хоцрогдчих вий, улиг домог болчих вий гэж минут секунд бүр боддог гээд бод доо. Яагаад гэвэл “Баян Монгол”, “Соёл Эрдэнэ”-ийн ах эгч нарыгаа хэрхэн шахагдахыг нь харж байлаа. /санаа алдав/ СТӨ-ний шатаар өгсөж явахдаа “Дуулдаг байсан өргөөнийхөө орлогч захирлаар томилогдчихдог нь сонин тавилан юм даа” гэж бодогддог. Урлагийн төлөө зүтгэж явсны минь шагнал, гэмгүй явсны буян байх аа. Урлагийн мэдрэмжтэй хүнийг оруулъя, шинэлэг сэтгэж магадгүй гэж найдсан болов уу. Томилсон дарга нарынхаа итгэлийг алдахгүй байя гэж боддог. Орчин үеийн дарга нар их энгийн. Урьдын дарга нар шиг ихэмсэг биш. Энэ нь их таалагддаг. Үнэхээр ардчилалтай, тал засах шаардлага байхгүй.

Санамсаргүй мэдээ
Дэлхийн хамгийн ханш муутай валютууд аль улсынх вэ
814
БНХАУ-ын ирээдүйн олимпийн аваргууд буюу Харгис дасгалжуулалт
5390
Хамгийн балмад дарангуйлагчдын үндсэн мэргэжил
1217
ХОТЫН ДАРГААР С.АМАРСАЙХАН СОНГОГДЛОО
96
МАН-ын хөзөр буюу Н.Энхболд, Ө.Энхтүвшин, У.Хүрэлсүх нарын хэн хожих вэ?
1929
Ертөнцийн гурван нууц
4602
Цагаан сар шог зураачийн нүдээр...
6726
Мисс Э.Сэлэнгэ ижил хүйстнээ сонирхож шуугиан тарив
5773
Дэлхийг цочроосон хамгийн аймшигт 10 Цунами
1534
Дэлхийн улс орнуудад ямар бүсгүй сайханд тооцогддог вэ
1119
"KFC-гийн хордлого гарсан салбарыг 14 сая төгрөгөөр торгож, хохирсон иргэдийн зардалд 49 сая төгрөгийг төлүүлсэн"
55
ЧАМИН-ЭРДЭНЭ НАЙЗ ЗАЛУУДАА ЗОДУУЛСНЫ УЛМААС ХОЁР УДАА ЗУЛБАЖ, НЭГ УДАА ҮР ХӨНДҮҮЛЖ БАЙЖЭЭ
1176
Үхэхийн өмнөх ЭМГЭНЭЛТ гэрэл зургууд
5178
Мандухай сэцэн хатны өөрчлөлт олныг цочирдуулав
4260
Адольф Гитлер: Их Монгол Улсын хүнийг нь байтугай нохойг нь ч гаслуулж үл болно
4505
Зөвхөн ДУБАЙД харж болох 19 гайхалтай үзэгдэл
4795
ХӨГЖИЛТЭЙ ЯРИЛЦЛАГУУД
108
ШАТАХУУНЫ ҮНЭ 12 САРДАА БАГТАЖ 300 ТӨГРӨГӨӨР БУУРАХААР БОЛЛОО
787
Амьд барби Кен арав дахь удаагаа хамрын мэс ажилбарт оржээ
1186
БУЯНГИЙН ЖАГАА: ХҮРЭЛСҮХ ЭЭ АЛТНЫ НАЙМААЧИН ХАЯНХЯРВАА, НОМТОЙБАЯР ТЭРГҮҮТЭЙ ШААРНУУДАА НАМААСАА ХӨӨ
14265
БУЯНГИЙН ЖАГАА: ТРАМП БИД ХОЁР НАС АХИХ ТУСМАА ГАНГАРДАГ ЮМ ШИГ БАЙГАА ЮМ
359
"Ami" салон үсний химидээ 30-50 хувийн хямдрал зарлалаа
2113
Т.Мөнхсүлд: Хэвлэл мэдээллийн байгууллагууд буруу мэдээлэл цацахгүй байхыг анхааруулж байна
945
Оросын олигархиудын хүүхдүүдийн тансаглал
2842
Зөвхөн насанд хүрэгчдэд зориулсан монгол зураачдын бүтээлүүд
9266
Дараагийн Ерөнхийлөгч хэн бэ?
1487
ХҮҮХДҮҮД “ХЭН НЬ ОЛОН СОРОНЗ ЗАЛГИХ ВЭ” ГЭСЭН УТГАТАЙ АЯН ӨРНҮҮЛЖ ЭРҮҮЛ МЭНДЭЭРЭЭ ХОХИРЧ БАЙНА
2461
Зөвхөн Монголд л харж болох хөгжилтэй дүр зургууд №13
6613
ИХ НАЙРАГЧ Б.ЛХАГВАСҮРЭНГ СҮҮЛЧИЙН ЗАМД НЬ ҮДЛЭЭ
556
Пасха арлын Моаи хөшөө хүний гараар бүтсэн үү
475
Д.Хадбаатар аварга: Аварга гэдэг цолыг "ялтан" гэдэг нэрээр сольсондоо амиа хорломоор санагдаж байна
5103
В.Меньшов: “Москва нулимсанд дургүй” киног хориглочихоод байхад Л.Брежнев өөрөө үзээд, гаргахыг зөвшөөрч байлаа
14069
Иранчууд ХАМАР намхан болгох мэс засал хийлгэдэг
2079
Порно од гэмээ ухаарч христийн пастор болсон ГАЙХАЛТАЙ ТҮҮХ
3227
Д.Эрхэмбаатар: Ханбогд сумандаа аймаг, цэргийн цолтой бөхчүүдийн тэмцээн зохион байгуулна
835
ХИЙМЭЛ ҮҮЛ ҮҮСГЭЖ АГААРЫН БОХИРДЛЫГ БУУРУУЛЖ БАЙНА
124
"HAPPY SMILE" ЭРҮҮЛ МЭНД, ГОО САЙХНЫ ТӨВИЙН ЗАХИРАЛ Ж.ДЭЛГЭР СЭТГЭЛД ЦОГ БАЙВАЛ ЗУУХАНД ГАЛ БАЙНА
5
Дэлхий даяарх хүүхдүүдийн ялгаатай амьдралыг харуулсан гайхалтай хөрөг зургууд
2717
Викториа Райдосын лекц өнөөдөр "ЧИНГИС" зочид буудалд болно
911
САРНАЙ, ЛЯНХУА НАРЫН АВСАН ЗЭЭЛ САНГИЙН ЯАМНЫ МЭДЭЭЛЛИЙН САНГААС АЛГА БОЛЖЭЭ
6916
"Итгэлийн гар" хэмээх алдарт зургийн эзэн одоо ийм болжээ
1054
Хийлч Дээгий: ЭМЭГТЭЙ ХҮН ДУРЛАЖ, ХАЯГДАЖ, УУЧЛААРАЙ БАС ЯВАЛДАХ Ч ХЭРЭГТЭЙ
31138
Арабын Эмиратын бизнес нислэгийн онгоц Монголын дээд зэрэглэлийн онгоцоос тансаг
2927
Трансжендер Амина: Надад "эрхтэн" байхгүй, Би бүрэн эмэгтэй хүн байна
11864
Дэлхийн I дайнд оролцсон МОНГОЛ нэртэй усан онгоц
4956
САНДУЙН ЖҮД (Ёгтлол)
921
Э.БАТ-ҮҮЛ НАРЫН ХЭРГИЙГ ПРОКУРОРТ БУЦААХ ШИЙДВЭР ГАРГАЛАА
895
"Хамидын хядлага" нэртэй ажиллагааны үеэр 100,000-300,000 Армен хүн амиа алдаж асан аймшигт түүх
4044
Ю. Балжидмаа: Шүүгчид намайг магтаад эхлэхээр нь л түрүүлээгүй гэдгээ ойлгосон
5082
Оддыг элэглэсэн хөгжилтэй цувралууд: Яг түүн шиг №01
6565

ЗАХИРЛУУДЫН ЯРИЛЦЛАГА

  Бүгд
Дэлгэрэнгүй мэдээлэл
1
1
Дэлгэрэнгүй мэдээлэл
2
2
Дэлгэрэнгүй мэдээлэл
3
3
Дэлгэрэнгүй мэдээлэл
4
4
Дэлгэрэнгүй мэдээлэл
5
5
Дэлгэрэнгүй мэдээлэл
6
6
Дэлгэрэнгүй мэдээлэл
7
7
Дэлгэрэнгүй мэдээлэл
8
8
Дэлгэрэнгүй мэдээлэл
9
9
Дэлгэрэнгүй мэдээлэл
10
10
Дэлгэрэнгүй мэдээлэл
11
11
Дэлгэрэнгүй мэдээлэл
12
12
Дэлгэрэнгүй мэдээлэл
13
13
Дэлгэрэнгүй мэдээлэл
14
14
Дэлгэрэнгүй мэдээлэл
15
15
Дэлгэрэнгүй мэдээлэл
16
16
Дэлгэрэнгүй мэдээлэл
17
17
Дэлгэрэнгүй мэдээлэл
18
18
Дэлгэрэнгүй мэдээлэл
19
19
Дэлгэрэнгүй мэдээлэл
20
20
Дэлгэрэнгүй мэдээлэл
21
21
Дэлгэрэнгүй мэдээлэл
22
22
Дэлгэрэнгүй мэдээлэл
23
23
Дэлгэрэнгүй мэдээлэл
24
24
Дэлгэрэнгүй мэдээлэл
25
25
Дэлгэрэнгүй мэдээлэл
26
26
Дэлгэрэнгүй мэдээлэл
27
27