САНДУЙН ЖҮД (Ёгтлол)

2018-10-16 19:14:35

Төрийн албанд орж буй залуус “Сандуйн жүд” уншуулбал нэн тохиромжтой. Энэхүү ном нь төрийн албанд баталгаатай оруулж өгөх шид увдистай бөгөөд нэгэнт орсны хойно аливаа хариуцлагаас мултлан гэтэлгэж, гэм буруу бүхнийг авран хамгаалдаг авшиг шингэсэн ном юм. Тийм ч учраас сахиус мэт нандигнаж явбал зохилтой. 

Номын анх зохиогдсон түүх нь Доржзодов гэх “хувилгаан шид үзүүлдэг” нэгэн ламтай холбоотой аж. Тэрбээр өмнө нь Ардчилсан намын хүрээнд шавилан сууж байсан нэгэн бөгөөд ном зохиох үедээ Монгол ардын намын хүрээнд залагдан ирсэн байжээ. Хоорондоо уншлага хийгээд засал ном, урсгал чиглэл огт таардаггүй хоёр хийдийн хүрээнд нэгэн дүрээр нэрээ хувилан үзэгдэж, үнэлэгдэж чадсан тул түүнийг “хувилгаан шид үзүүлдэг” гэх домог түгсэн байна. Ямартай ч тэрбээр Монгол ардын намын хүрээнд 2014 оны үед залагдан ирж, тус хүрээний гэсгүй лам Сандуй гэгчтэй уулзан, 2016 онд төр эргүүлэх хүчтэй тарни ном бүтээх санаагаа танилцуулжээ. Цаад Сандуй нь уулгамчлан хүлээн авч, хүрээнийхээ хамба ламыг залан авчирч, хамаг л хар бор, хор гүйлгэх зэрэг ажилд зардаг Ганбаа нэрт гэлэнг байлцуулан “Сандуйн жүд” гэх алдарт номоо бүтээсэн түүхтэй.

Аливаа номын нэр болоод гэгээнтэн, хувилгааны нэр нь Түвд гаралтай байдаг нь бас учиртай. Тухайлбал, Доржзодов гэх нэрийг утгачилбал, дорж гэдэг нь чулууны нэр. Өөрөөр хэлбэл, очир гэх чулууг дорж гэдэг аж. Харин Зодов нь эрхшээгч гэсэн утгатай. Ингээд Очироор эрхшээгч гэсэн утга бүрэлдэж буй нь тэр.

Тэгвэл Сандуй гэх нэрийг түвд галигаар утгачилбал “Нууц хураангуй” гэх утгатай. Бурханы номонд “Сандуйн жүд” буюу “Нууц хураангуйн шаштир” нь 2500 жилийн өмнөх Бурхан багшийн аман зарлиг юм. Тэр үед Бурхан багш Замбуутивд морилж, эх болсон зургаан зүйл хамаг амьтны тусын тулд гурвантаа сургааль ном айлдсан. Хамгийн төгсгөлийн агь тарнийн аймгийн номыг номлох үедээ нууц тарнийн Сандуйн жүдийг ном язгуур болгож айлдсан байдаг. “Сандуйн жүд” номонд нууц бүхний оньсыг хураасан гэж үздэг.

Товчилж ойлговол, нууцын тухай нууцаар зохиосон ном гэсэн үг. Сандуй тэргүүтэн ч өөрсдийн “Сандуйн жүд” номыг хамба ламаа байлцуулан гурвантаа нууцаар уулзаж, аман байдлаар зохиосон байдаг.

2016 онд тэдний хүсч тооцсоноор төр эргэж, мөнөөх хамба лам шашин, төрийг хослон баригчийн суудалд тун ойрхон очжээ. Энэ цагаас хойш “Сандуйн жүд” номны хүч үнэнхүү дэлгэрэн түгж, номын ах дүү олныг хураан тохинуулжээ.

“Сандуйн жүд” номны гол утга болбоос төрийн албанд орохын тулд заавал уншуулж, Сандуй тэргүүтнээс адис хүртэх ёстой бөгөөд үүний хариуд ихээхэн өргөл барьц өгөх учиртай. Номыг уншуулах тариф нь ямар албан тушаал хүсч буйгаас хамаараад янз янз. Яам, тамгын газрын мэргэжилтэн, хэлтсийн дарга, газрын дарга гээд бүгд өөр өөр үнэлгээтэй. Гэхдээ гол баталгаа нь энэ номыг уншуулсан л бол албан тушаалд очих нь баттай. Энэхүү баталгааг хамба лам өөрийн нэр хүнд, эрх мэдэл, илбэ шидээрээ аравнайлан шүншиглэжээ.

Гэвч энэ нь нийт сүсэгтэн олны тусын тулд биш, хэсэг бүлэг лам, төрийн хар хүмүүст л ашиг тустай ном учраас машид нууц байдлаар түгээн дэлгэрүүлдэг “хориотой ном” юм. Цөөхөн хэдхэн хүний хязгааргүй баяжих шунал, албан тушаал, зэрэг дэвийг дамлан наймаалцах сэдлийг гүйцэлдүүлдэг ном учраас хор уршиг, үр хөнөөл нь асар их аж.

Энэ номны балгаар төрийн албанд хийд болон хамбад хандив нэрийдлээр их хэмжээний мөнгө өгсөн хүн мэдлэг, боловсрол эс хамааран томоохон алба тушаал, зэрэг сэнтий хүртэх болсон байна.

Албан тушаалд хүрэх замыг ийнхүү хялбаршуулж, зөвхөн “Сандуйн жүд” номын хүчээр гүйцэлдүүлж болдог болсноос хамаарч, олон залуус эрх мэдэлд амар хялбар замаар хүрч болно гэдэг итгэл үнэмшилтэй болов.

Хэчнээн эрдэм чадалтай, боловсролтой байлаа гээд “Сандуйн жүд” номыг уншуулахад шаардагдах мөнгөгүй л бол хэн ч биш болж хувирдаг тогтолцоо бүрэлдэж эхлэв.

Төрд ажиллаж байгаагүй, түмэн олонд танигдаагүй, мэдлэг боловсрол маруухан “ламхай” нар “Сандуйн жүд”-ийг тахин шүтсэнээр тэнгэрийн умдаг атгах болсон нь нууц биш.

Гэтэл ийм балаг шавхай тарьсан Сандуй ламтан өөрөө албан тушаалаасаа аль хэдийн зайлуулагдсан ч “хэргийн гол эзэн, хэнгэргийн дохиур” болох хамба ламтан хийсэн үйлдэлдээ хариуцлага хүлээх нь байтугай элдэв башир аргаар булзан мэлзсээр байгаа билээ. Тэрбээр “Би энэ хэрэгт огт оролцоогүй. “Сандуйн жүд” номыг нэг удаа сонсоод л өнгөрсөн” гэх ухааны юм ярьж, сүсэгтэн олныг мунхруулах гэж хичээж байна.

Нэг л удаа сонсож өнгөрсөн байлаа ч “Сандуйн жүд” номын хор хөнөөлийг танин мэдэж, онц ноцтой алдаа завхралыг арилган тонилгох боломж түүнд байсан. Гэтэл төрийн албанд энэхүү номыг нэвтрүүлснээр 60 тэрбум лан зоос хураан хуримтлуулж болно гэж барим тавим ярьсан баримт нь олны дунд түгжээ.

Төрийн жинхэнэ албан хаагч, ажилдаа мэргэшсэн чадварлаг залуус 60 тэрбум лан зоос цуглуулах төлөвлөгөөний эхний хохирогч болсон. Тэдний оронд “Сандуйн жүд” уншуулсан “банди нар” дараалал дайрч, албан тушаалд томилогдох болжээ.

“Сандуйн жүд” ном уншуулсан атал түүнд тохирох алба тушаал, яам тамга үгүй бол ядах юмгүй нэг шинэ алба, агентлаг, эсвэл бүр яам бий болгочихно. Бүр яам бий болгож боломгүй байвал яамгүй ч хамаагүй сайд, дарга гэж албан тушаал бий болгоно.

“Сандуйн жүд” уншуулсан хүнийг олон нийт “Лифтний хүн” гэж нэрлэдэг. Лифтний хүн гэдэг нь давхар алгасч, шат ахихыг хэлж буй юм. Хэн нэгний татаас, дэмжлэгээр дээшээ гардаг гэсэн санаа. Таван давхарт лифтээр гарах, шатаар гарах хоёрын ялгааг төрийн албаар жишээлж хэлсэн хэрэг.

“Сандуйн жүд” номыг уншуулсан хүн андашгүй. Идэх уух нь огцом нэмэгдэж, бэлхүүс хэсгээрээ илэрхий жин нэмж, дуугарах нь цөөрч, хямсганах нь их болж ирнэ. “Сандуйн жүд” ном хүний биед зарим нэг сөрөг үр нөлөө үзүүлдэг бөгөөд ялангуяа хүний харааг жаахан муутгадаг. Тиймээс тус номыг уншуулсны дараа хүн танихаа болих, өөрөөсөө жижиг, доод албан тушаалтай хүмүүсийг олж харахгүйгээс үүдэлтэйгээр дээгүүр нь харах, эсвэл алгасч харах зэрэг шинж тэмдэг хурцаар илэрдэг. “Сандуйн жүд” номыг ядуу дордос, дорд буурай заяатанд зориулж зохиогоогүй учраас ихэс дээдэс мэт зан суртахуун суулгаж өгдөг. Ямбархаж чадахгүй, нэрэлхүү хүмүүст энэ номыг зохимжгүй, биед халтай гэж үздэг байна.

Хэн нэгэн даргын ая талыг олж, цүнхийг нь барьж гүйсэн залуучууд төрийн албаны ёс дэг, хууль эрх зүйг судлахын оронд “Сандуйн жүд” номыг шөнө, өдөргүй цээжилж, амны уншлагаа болгожээ.

Зарим гэнэн ардууд насаараа гандан гарч, “Сандуйн жүд” ном уншуулсан атал нэг ч удаа дарга байтугай даамал ч хийж үзсэнгүй гэж бодож мэднэ. Бурхан багшийн зохиосон “Сандуйн жүд”, буруу номтны зохиосон “Сандуйн жүд” хоёрын алинд нь итгэхээ сүсэгтэн олон та нөхөд мэдтүгэй. Би лав албан тушаал ахиулдаг тарниа амандаа байнга унших болсон. Ээ, умаа хум пад жар жар тэр бум суухаа.    

Санамсаргүй мэдээ
Ким Кардашиан болон түүний гэр бүл Доналд Трамптай хамт
2451
Сайхан бүсгүйчүүд халзан байхын цагт...
1859
63 настай багшийн загвар өмсөгч болох болсон жинхэнэ нууц ЭР ХҮН байжээ
4488
МЭТТ ДЭЙМОН: Эмэгтэй хүнд эр хүний нэр алдар л чухал гэдгийг би тэгэхэд л ОЙЛГОСОН
7430
ЖАГСААЛТ: Дээд шүүхэд бүртгэлтэй улс төрийн 31 нам
18
ШАТАХУУНЫ ҮНЭ 12 САРДАА БАГТАЖ 300 ТӨГРӨГӨӨР БУУРАХААР БОЛЛОО
787
ХҮРЭЛСҮХ ӨӨРИЙГӨӨ ДЭМЖЭЭД БАЙНА УУ? ҮНЭХЭЭР АРД ИРГЭД ӨӨРИЙГ НЬ ДЭМЖЭЭД БАЙНА УУ?
125
"ТЭГШТ ПЛАНТ" КОМПАНИЙН ГҮЙЦЭТГЭХ ЗАХИРАЛ М.ЗОЛБАЯР ЗҮГЭЭР СУУСАН ХҮНД АЗ ИРДЭГГҮЙ
13
Нэгдүгээр сургуулийн захирал асан Г.Бум-Эрдэнэд холбогдох хэргийн шүүх хурал болно
240
Техникийн мэдлэггүй ”Хонда” хэрхэн хамгийн алдартай автомашин үйлдвэрлэдэг компанийг бий болгосон бэ?
2742
ШҮҮХИЙН БАЙГУУЛЛАГА ХҮНИЙГ ХОРЬЖ ЧАДДАГ БАС СУЛЛАЖ ЧАДДАГ ЮМ БАЙНА
197
Үзэгчдын тахин шүтдэг АЙМШГИЙН киноны жүжигчид ямар хүмүүс байсан бэ
2391
ДӨРВӨН ХИЙМЭЛ АРАЛ БҮТЭЭНЭ
149
Ж.Дамдинцэрэн: Бичлэг байгаа бол олон нийтэд шууд гаргачих
1700
Сэтгүүлийн нүүрэнд гарахын тулд моделиуд юу хийдэг гээч...
1521
ӨМНӨГОВИЙН ЭМЭГТЭЙЧҮҮДИЙН ЧУУЛГАНЫ ИЛТГЭГЧ НАРЫГ ТАНИЛЦУУЛЖ БАЙНА
667
"Гулгаа массаж" нэрийн дор биеэ үнэлж байсан охидыг буудалд гардлаа
5354
Дэлхийн мисст оролцох Ц.Энхжингийн халуухан зургаас
4277
"KFC-гийн хордлого гарсан салбарыг 14 сая төгрөгөөр торгож, хохирсон иргэдийн зардалд 49 сая төгрөгийг төлүүлсэн"
55
Дэлхийн II дайны өмнө Сталинд бичсэн Гитлерийн НУУЦ захидал
5389
Нас нь явсан ч гоо үзэсгэлэнгээ алдаагүй 11 одод
1513
ОДДУУД "ЭРТНИЙ МОНГОЛ ХИЙЦ"-ИЙГ СОНГОЖ БАЙНА
1786
Хүн пиг чихсэн автобусанд нэгэн залуу нэг хүүхнийг хараад...
4905
А.АЛТАНСҮХ: ТАВ, АРВАН ТЭРБУМЫН САНХҮҮЖИЛТЫГ НЭГ АЖ АХУЙ НЭГЖИД БИШ, 500-аас 1000 ҮЙЛДВЭРЛЭГЧИД ӨГЬЕ
1355
"МАСК" продакшны "ӨӨРИЙГӨӨ ТООДОГГҮЙ ХҮН" хошин шог /бүтнээрээ/
7663
ДАРААХ 27 ЗОГСООЛООС БУСАД ГАЗАР ТӨЛБӨР ТӨЛӨХГҮЙ
802
Шведийн 25 настай АВAРГА өгзөгтөн бүсгүй
2590
Ган төмсөгтэй залуустай танилц
2087
МОНГОЛ БИЧГИЙН ФОНТЫГ ЦАХИМ ОРЧИНД АШИГЛАХ БОЛОМЖТОЙ БОЛЛОО
153
ЦООДОЛЫН ХУЛАН: ДУУГҮЙ БАЙХААР ХУДЛАА БУРДАГ НӨХДҮҮД НЬ ООДРООД БАЙХ ЮМ
5374
Жүжигчин Бооёо: Би хошин урлагт олон шинэ залуучуудыг хоолонд нь хүргэх гэж зүтгэсэн
3697
40, 50 мянгатын атамануудын тухай сонирхолтой ам дамжсан ярианууд
8114
Ц.ЭЛБЭГДОРЖ ЯРИЛЦЛАГЫНХАА ТУРШИД НИЙТ 79 УДАА БАТТУЛГА ГЭЖ ХЭЛЖЭЭ
206
“ХАЧИН АРАНШИН”-тай дэлхийн тэрбумтанууд
1953
Бидний сайн мэдэх хүүхэлдэйн баатруудын цаана хэн байдаг гээч...
1490
Удган Х.Батгэрэл: Жинхэнэ чадалтай бөө хүнээс юуч асуулгүйгээр бүх мэдээллийг нь хэлэх чадвартай байдаг
6215
Сексийн талаарх хамгийн "тэнэг" хууль тогтоомжууд
1699
ТАНД ХЭРЭГТЭЙ ЗӨВЛӨГӨӨ: Гэрийн нөхцөлд хөлийн ХАВАНГ хэрхэн буулгах вэ
2229
Дуучин Нараа Осоржамааг өмөөрөв
5034
Ким Кардашиан сургуулийн хүүхдүүдэд зориулж бүтээгдэхүүн гаргажээ
592
АРД ТҮМНИЙ БОЛОМЖИЙГ 30 ЖИЛ ХУЛГАЙЛСАН АДГИЙН МУУ "ЖДҮ-ЧИД"
5886
БУЯНГИЙН ЖАГАА: ТРАМП БИД ХОЁР НАС АХИХ ТУСМАА ГАНГАРДАГ ЮМ ШИГ БАЙГАА ЮМ
359
Дуучин Х.Мөнгөнцэцэг сайн найзынхаа нөхрийн хүүхдийг тээж байгаа гэв үү
9627
Иранчууд ХАМАР намхан болгох мэс засал хийлгэдэг
2079
ЦЭРЭГ АМИА АЛДСАН ХЭРЭГ ДАХИН ГАРЛАА
562
Ю.Цэдэнбал: Хятадын зүгээс элдэв халдлага дайралт ирвэл ЗХУ-ын баатарлаг улаан арми, БНМАУ-ын зэвсэгт хүчин хатуу хариу барина
4149
Дэлхийд анх удаа ТОЛГОЙ шилжүүлэн суулгах мэс засал амжилттай болжээ
8216
И.Сталин "Ю.Цэдэнбал маш үнэнч хүн тул түүнийг бүү оролдоорой" гэж Л.Берияд захиж байжээ
25360
Нүдэндээ ч итгэмээргүй шоронгийн тансаглал
4645
Эйфелийн цамхгийг зарсан цуутай луйварчин
1749

ЗАХИРЛУУДЫН ЯРИЛЦЛАГА

  Бүгд
Дэлгэрэнгүй мэдээлэл
1
1
Дэлгэрэнгүй мэдээлэл
2
2
Дэлгэрэнгүй мэдээлэл
3
3
Дэлгэрэнгүй мэдээлэл
4
4
Дэлгэрэнгүй мэдээлэл
5
5
Дэлгэрэнгүй мэдээлэл
6
6
Дэлгэрэнгүй мэдээлэл
7
7
Дэлгэрэнгүй мэдээлэл
8
8
Дэлгэрэнгүй мэдээлэл
9
9
Дэлгэрэнгүй мэдээлэл
10
10
Дэлгэрэнгүй мэдээлэл
11
11
Дэлгэрэнгүй мэдээлэл
12
12
Дэлгэрэнгүй мэдээлэл
13
13
Дэлгэрэнгүй мэдээлэл
14
14
Дэлгэрэнгүй мэдээлэл
15
15
Дэлгэрэнгүй мэдээлэл
16
16
Дэлгэрэнгүй мэдээлэл
17
17
Дэлгэрэнгүй мэдээлэл
18
18
Дэлгэрэнгүй мэдээлэл
19
19
Дэлгэрэнгүй мэдээлэл
20
20
Дэлгэрэнгүй мэдээлэл
21
21
Дэлгэрэнгүй мэдээлэл
22
22
Дэлгэрэнгүй мэдээлэл
23
23
Дэлгэрэнгүй мэдээлэл
24
24
Дэлгэрэнгүй мэдээлэл
25
25
Дэлгэрэнгүй мэдээлэл
26
26
Дэлгэрэнгүй мэдээлэл
27
27